Oažžut Doibmii

Dál leat gávcci vahkku digaštallan vuoigatvuođaid mat buot mánáin berreše leat. Buohkain leat vuođđudeaddji vuoigatvuođat, muhto go leat nu nuorra de olbmot sáhttet vajálduhttit du vuoigatvuođaid dahje eai beroš dain. Dan dihte muhtun rávisolbmot čoahkkanedje ja čálle Artihkkaliid. Dát lea riikkaidgaskasaš soahpamuš mii lea oassin Ovttastahtton Nášuvnnaid barggus.

Digaštallan Jearaldagat

1. Mat 10 diŋgga/ášši berreše leat buot mánáin ? Muital jovkui manne dát 10 ášši leat buot dehálaččamus áššit. Geahča 1. Doaimma vulobealde. Váldet vuhtii buot Vuoigatvuođaid Julggaštusaid ja ráhkadehket ovtta "Mánáid vuoigatvuođaid julggaštusa" dán prošektii.
2. Doaivvut go ahte dál leat buot mánáin dát vuoigatvuođat?
3. Jus dus eai livčče guokte dain vuoigatvuođain mat leat listtus, maid vállješit eret? Muital jovkui manne?
4. Movt du váhnemiid mielas leat dat vuoigatvuođat maid don háliidat? Movt don de ceavzzát dan dilis mii de šaddá jus soai eaba leat duinna ovttaoaivilis?
5. Lea go du mielas nu ahte dáid vuoigatvuođaid mielde bohtet maiddái geatnegasvuođat?
6. Leat go mánáid vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat earálágánat go oahpaheddjiid vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat?
7. Dieđát go ovttage báikki gos mánáin eai leat dat vuoigatvuođat maid don čállet listui?Makkár vuoigatvuođat dain mánáin váilot? Lea go du mielas dat vuoiggalaš? Doaivvut go ahte gávdno vuohki movt buoridit sin dili?
8. Ane WWW ohcandoaimma ja oahpa eambbo daid riikkaid birra gos mánáin eai leat galle vuoigatvuođa. Muital min jovkui maid leat gávnnahan.
9. Maid dál sáhtát bargat dahkat máilmmi buoret báikin buot mánáide? Jurddaš njealját Kidlink jearaldaga maid vástidit.

Luohkkálatnja Doaimmat

1. Čále iežat "Mánáid vuoigatvuođaid julggaštusa".
   • Juoge luohká smávva joavkkuide ja mearrit 10 ášši mat berreše leat buot nuorain miehtá máilmmi. Čále daid stuora báhpirii.
   • Čájet iežat skovi ja čilge dan luohkkái. Leat go dus buot áššit mat čužžot julggaštusas? Manne dus eai leat dat?
   • Ráhkadehket ovtta "Mánáid vuoigatvuođaid julggaštusa" din luohkkái.
   • Ráhkadehket leavgga mas lea Vuoigatvuođaid Julggaštus ja heŋgejehket dan luohkkálatnjii.
2. Ráhkat collage dahje sárguma krihtaiguin, čáhcemálaiguin dahje bleahkain, mas čájehat mat du mielas leat du 10 dehálaččamus vuoigatvuođa. Heŋgejehket daid dáiddabargguid seaidnái vai buohkat skuvllas oidnet.
3. Oza World Wide Web:s sajiid gos mánáin eai leat seamma vuoigatvuođat go dus. Makkár gálduid gávdnet? Leat go dieđut luohtehahtti? Mas dan dieđát?
4. Čále movt sáhtášit veahkehit dáid mánáid oažžut eambbo vuoigatvuođaid.
5. Čále 5 diŋgga maid berrešii bargat luohkkálanjas sihkkarastin dihte ahte buohkat leat ilolaččat ja oadjebasat.
6. Digaštallet iežadet geatnegasvuođaid skuvlla ektui. Luohkká gávnnaha ovtta geatnegasvuođa man sáhttá buoridit. Ráhkadehket prošeavtta mii veahkkin oččoda dán geatnegasvuođa šaddat duohtan.
7. Ráhkat skovi mas leat guokte ráiddu - "vuoigatvuođat" ja "geatnegasvuođat". Čále vuoigatvuođaid ja geatnegasvuođaid mat gullet oktii. Čále iežat fuomášumiid maid skovvái.

   Vuoigatvuođat	Geatnegasvuođat
   Váldojuvvot vuhtii	Váldit earáid vuhtii
   Gudnejahttojuvvot	Gudnejahttit earáid

8. Ráhkkanahte čoahkkima iežat skuvllas din Vuoigatvuođaid Julggaštusa birra. Bovdemaiddái media boahtit filbmet din ja čállit din birra báikkálaš áviisii.
9. Mana eaktodáhtolaččat eará luohkáin ja muital ohppiide buot mánáid vuoigatvuođaidbirra.
10. Čále čállosa din skuvlaáviisii dahje báikkálaš áviisii mánáid vuoigatvuođaid birra.
11. Huma maiddái servodat joavkkuiguin din "Makkár vuoigatvuođat leat mus" prošeavtta birra.
12. Guorahala organisašuvnnaid mat barget gáhttet mánáid vuoigatvuođaid miehtá máilmmi.