Maid mun háliidan
bargat go attan boarraseapput?
3 ja 4 vahkku
Sávan ahte gal don dál fal leat iežainat
oahpásnuvvan, du skuvlavieljaiguin ja oappáiguin ja online skuvlaoappái-
ja vieljaiguin buorebut. Geahččal iežat govvet logi jagi dás
ovddosguvlui. Buohkain lea eallinulbmil. Mii du eallinulbmil lea? Dieđát
go don dál juo maid don áiggut bárgat go rávásnuvat? Boahtte bihttá
lea ámmáhiid ja bargguid birra.
Du buoremus ámmát lea hui ollu dan
duohken movt don ie leat, makkár berotumit dus leat ja maid don ie háliidat
dahkat. Maid de fertet ie dahkat vai juvssat iežat ulbmiliid ja máilmmiviidosa
servvodagaid ulbmiliid? Guđe guovlluin máilmmis don háliidat mannat?
It leat goassige beare nuorra álgit jurddait boahtteáiggi birra,
vaikke vel molssut ge oainnut muhtun áiggis iežat mánná- ja
nuorravuođas ja vel rávisolmmožin ge. Don berret nákcet
ovttastahttit
árvvuid, berotumiid ja peronalitehta go áiggut buori mearrádusa
dahkat.
Olbmot leat ieguđet ge stuorrodagas,
ivdnái ja lea vel sierralágán smáhkka ge. Muhtumin gullojit olbmot
dadjamin ahte "ii hal nieida sáhte gal addat nu ja ná"
dahje "ii hal bárdni gal sáhte danin addat". Du
sohkabealli ii galgga leat mearrideaddjin maid don sáhtát bargat. Sihke
nieiddat ja bártnit sáhttet addat oahpaheaddjin, girdijođiheaddjin,
hukset aldiid, láibut njálgga gáhkuid, čorget viesuid ja dahkat
buori barggu mánáid bajásgeassimis. Goappeagat sáhttiba addat
doavttirin ja buohccidikun.
Dat lea hui buorre go olbmos lea niehku, ja dat lea du duohken čađahit dan. Muhtumin lea maid ávki
earáiguin hupmat jus olmmo ii leat vel mearridan maid áigu. Juohke
mearrádus addá dahkot eahpečielga eavttuid mielde; eallimis eai gávdno
dáhkádusat. Juohke mearrádus lea eahpesihkar, muhto go olmmo hárjána,
ii leat at nu váttis dahkat mearrádusaid. Iskka mat iežat attáldagaid
ja fuomá masa leat čeahppi ja analysere makkár barggut duođai
duhtadit ja movttidahttet du ja de identifisere makkár baohtteáiggi
eallima háliidat.
Don ie due sáhtát mearridit makkár
niegut dutnje heivejit, vaikkevel attat ge rahčat garrasit ollauhttit
niegut!
Divatallan
gažaldagat
- Mii lea du oiddot fáddá skuvllas (earret
ásttoáiggi)? Leat go don čeahppi matematihkas, diehtagis, gielas
ja valátallamis? Makkár ámmát gáibida ollu matematihka?
Dieđa? Makkár ámmáha evttohivččet don dan olbmui guhte lea
čeahppi gielas ja girjjálavuođas?
- Naba valátallan? Don fertet leat
mihá lamat valátallamis jus galgat beassat proffa valátallin.
Garra bargu ja hárjehaddan leat maid darbbalažžan go galgá
lihkostuvvat. Heive go dát eará ámmáhiid ektui? Naba
astronautaide? Doaktáriidda?
- Muhtun olbmot leat
realisttat(dahkkit), árbevirolaččat (dat geat organiserejit),
iskkadeaddjit/dutkit (jurddaseaddjit) Sosiálalaččat
(veahkeheaddjit) Gávppaeaddjt(movttideaddjit)
Dáiddalaččat(hápmejeaddjit).??????
Leat go fuomáan guhte dain heive du lundui dahje du skuvlaoappáide/vieljaide? Gávdnojit go
eará vejolavuođat earret daid mat leat juo namuhuvvon dás?
Dovddat go ovttage dovddusolbmo guhte heiveii realisttan? Naba árbevirolaan?
Dutkin? Sosiálan? Gávppaeaddjin? Hápmejeaddjin?
- Ollu sajin addet olbmot mátkkotit
guhkás go skuvlii galget. Muhtumin leat bistteva garradálkkit.
Guđeládje dát váikkuha servvodat oahpahussii?
Maid sáhttá dahkat veahkehit dákkár dilálavuođas?
- Mánát geahččalit áđđestallat
iežaset váhnemiid. Jus sin váhnemat lohket ollu girjjiid, de lea
measta sihkkar ahte mánát maid lohket ollu girjjiid. Muhtumin lea
olles beara eanandoalus, dahje dearvvavuođa barggus, dahje
beara mas buohkat leat láibedahkkit. Vel dakkár bargguid ge maid
váhnemat háliidit, mánát geahččalit áđđestallat váhnemiid.
Mii lea din bearraa oiddot bargu? Lea go eanet go okta din bearrais
dán barggus? Dovddat go eará bearraiid gos leat eanet go okta
olmmo dan seamma barggus? Gáttát go váhnemat sáhttet váikkuhit
dihto bargguide mánáid? Guđeládje? Gáttát go váhnen sáhttá
váikkuhit ahte mánná ii álgge dihto bargui?
- Muhtumat mis leat buorit
ovttasbargit; muhtumat fas barget buorebut iehčanassii.
Ovttasbargit leat "mieldelahttut ovtta páhkas"; sii
barget ovttas earáiguin gitta dassá go bargu lea čađahuvvon.
Sii leat veahkit. Nuppe dáfus sáhttá gohčodit ielágána fas
"oktansággin". Dát olmmo háliida barggus bargat
okto.Son ráhkada ie čovdosiid praktihkala bargovásáhusaid
bokte ja geahččala joksat ulbmiliid ieheanalaččat nu ahte
ii viečča veahki earáin. Goabbá dain bargovugiin doaibmá
buoremusat dutkanbargui, analiseren dahje reviderenbarggus? Geahččal
gávdnat iežat ustibiid gaskkas geat leat dakkárat geat barget
"oktansággin" dahje "mieldelahttun ovtta páhkas"?
Doaimmat
- Mii geahččalat iskkat makkár
virgeovdamunit du klássas leat? Čális báhpirii golbma
virgenamahusa mat du mielas leat miellagiddevaččat.
Bija bohtosiid tabellii beasat oaidnit makkár virggit du klássas
leat bivnnuheapmosat. Dása bijat nama 1. TABEALLA Mii lea
bivnnuheamos virgi du klássaustibiid gaskkas? Jus buohkat du
birrasis háliidit juste dáid virggiid - makkár virggiide eai gávdno
dalle bargit? Leat go dalle muhtun mánát du klássas geain
livččii váttisvuohta gávdnat barggu dan dihte go dát virggit
leat nu bivnnuhat? Jeara mat online ohppiin makkár virgesávaldagat
sin klássas leat. Buohtastahtte iežadet bohtosiid singuin. Leat
go seammalágán virgesávaldagat online ohppiiguin go dis? Geahččal
čilget bohtosiid.
- Go leat duohtaeallimis ohcamin
barggu, don fertet gilvalit earáiguin dan seamma virggi alde. Geahččal
ráhkadit duohtaeallindili: juohke klássa almmuha online ieguđetlágán
rabasvirggiid jurddauvvon fitnodagas. Bija gáibádusaid virgái.
Buohkat du klássas ja onlineklássas sáhttet sáddet virgeohcamiid gos sii čujuhit manne juste son lea buoremus olmmo dan
virgái. Vállje ovtta gii galgá jearahalli juohke virggi nammii. Dát
olmmo de galgá mearridit guhte ohcci lea buoremus dan virgái ja
dalle doarju ohcci.
- Bovde olbmuid geain lea ieguđet lágán
virggit boahtit din skuvlii gos sii hupmet sin bargguid birra
online:s Sádde bovdehusa eará klássaide geat leat mielde online dán
modulas. Juohke klássa ráhkada listtu gažaldagaide maid sii áigot
jearrat dán olbmos. Guorahala maid dát olmmo bargá.
- Sirret joavkku smávit joavkkuide.
Juohke joavku vállje ovtta riikka máilmmikárttas seainnis.
Oza
RESPONS:a arkiivas eanet dieđuid virgeválljemiid birra dán riika
mánáid gaskkas. Makkár virgi lea bivnnuheamos dán riikas. Bija B
TABELLII bohtosiid.
- Bija sihke iežat klássa ja online
klássa bohtosiid C TABELLII. Namut virggiid maid nieiddat ja bártnit
leat válljen. Makkár váikkuhusat leat kultuvrras ja árbevierus
ja gos don ásat go válljet virggi?
- Makkár perovnnalasvuohta heive dáid
ieguđetge dovddus olbmuide? Albert Einstein, Mother Theresa,
Pablo Picasso, Amandeus Mozart, Mohandas Ghandi, Leo Tolstoy, Queen
Elizabeth, Ernest Hemmingway, Paul Gauguin, Michael Jordan, Andrea
Agassi, Walt Disney, Bill Gates, Marie Curie. Ráhkat iežat listtu
ja juogat eará klássain geat leat mielde online:s. Klássat
fertejit čilget manne sii jáhket dat válljejuvvon dovddus olmmo
lea addan dovddusin.
|
Virge
tabealla (A TABEALLA JA B TABEALLA)
|
|
Virggit
|
Oahpaheaddji
|
|
bohtosat
|
2
|
|
C TABEALLA
|
|
Riika
|
Válljejuvvon
virggit
|
|