Lecciones | Elefantes Azules | Acerca de nosotros | Ayuda | Contáctanos | Miembro? | Privacidad | Quiere ayudar? | Registrarse

¿Khithitsa-Nayaxa?   ¿Kawkjansa nayaxa jakta? 7, 8 Simananaka

Taqpacha jach'a Yuwanisana

Por Nevena Djurdjevic (10), Yugoeslavia

|  Aya ¿khithitsa-Nayaxa?  | Yatiqawinakana uñjawipa | Yatiqawi t'aqaru mantaña | Yatiqawinaka |


Waliki jutapxtana aka jach'a yatiqawisaruxa aka taqpacha jach'a yuwanisana pä simanaru tukuyasinxa. "Internauta" masinakamampi waliki kusist'awayapxtana ukata ukjamaraki jiwasampi jutiri jach'a yatiqawiru mayacht'asisna, akxama sutinchata "¿Kunanakasa lurañajaxa ?" Aka chaqt'ata, kunanakasa nayratpacha lurasinxa ukanakawa wali suma uñtayi taqi akanakawa maynirinakampi uñjasa amuyt'añani. Aka urasaxa wali askiwa, kunatixa jumampi,nayampiwa kutiyanaka yatiqawisampi turkañani. 

Jiwasatakixa kunanakati wali aski ukanaka ch'axwasipktana uka ratuxa jiwasaxa  juk'ampi pachpa jakawi uñjapxañani jani walinakaxa juk'akiwa, ¿chiqacha janicha? Janiwa qamawisaxjamaxa utjkiti, ukana wali suma chaqt'anakawa jumampi uñjañataki itjki. Akjama lurasaxa taqiniwa qamiriptañani. Taqpacha jach'a yuwanisana sapa jaqisa, sapa chaqt'asa wali uñkatatawa. Niyaki jilxtana ukjawa taqi kunanakati, churawayäpxistu ukanaka wali munastana. Jiwasa tuquru jutapxpana, aka quturu mantañani ukata phunchañani! Paya yatiqawina yatiqawi utasaxa aka uraqina taqi kasta manq'anaka utjki, ukata   mä phunchawi luraña amtañani.

Aruskipawi jiskt'anaka

  1. ¿Markamana sutipaxa kunsa saña muni uka yattati? ¿Kunatsa uka sutinipxi? ¿Sutinakapapiniñapati? ¿Kunata?
  2. ¿Mayniti suma parlañaxa kunsa saña muni? ¿Jani wali jumata parlapxi ukjaxa jumaxa kunjamsa uñjasta? 
  3. ¿Yaqha markata wawanakaruxa kunjamsa yuwanisana qatuqasi? 
  4. ¿Markamaxa jani ukaxa yuwanisaxa nayra siwsawinakaniti? ¿Maysa uñt'tati? Qutu yatiqawimaru parlasa yatiyañani. 
  5. ¿Markamana kunsa saña muni imilla yuqalla wawañaxa? ¿Imilla, yuqalla wawankana amuyunakapaxa mayjati janicha? ¿Sapa maynitakixa yaqha sarnakawi utjiti? ¿Jumatakixa markamana wali askiti taqinina pachapañapaxa? ¿Yaqha markanaka uñt'tati kawkinti pachpañaxa suma sarpacha? 
  6. ¿Kunakasa esteriotipos ukaxa? ¿Kunsa jumaxa nayra sarnaqawinakata sasma? ¿Qamawimana yaqha chaqt'anakata mayja estereotipos utjpachati? ¿kunata? 
  7. ¿Yuwanisana jani wali amuyunakaxa utjpachati? ¿Kunjamsa jani wali amuyunaka sañani? Jani wali amuyunakasa utjistuti jania ukaxa uñjawaytacha taqi ukanaka amuyt'apxañani.  
  8. ¿Jaqixa jumaru kunjamati parlkta jani ukaxa isiskta ukanaka uñch'ukpachatamti? 
  9. Awisaxa uraqiruxa "Taqpacha kumuna" ukjama sutichtana. ¿Kunatsa jaqixa ukjama parlpacha? ¿Ukjamapiniti parlañapxpacha? ¿kunata? 
  10. Taqpacha kumunana jaqinakaxa taqi kasta lup'iwinakaniwa ukjamasa ch'axwapxarakiwa. ¿Kunjamsa taqi kasta lup'iwinakaxa suma sarañapatakixa amuyt'sna? 
  11. Jisk'a marka phisqa jaqitaki yaqha markanakankiripki jupanakataki kunjamsa lurañaspa uka amuyt'añani. Uka markanaka, markamampacha chhijllañani. ¿Kunjamsa yaqha arunisaxa parlapxañani? ¿Sarawinakapampixa kunakasa utjpachani?
  12. Machaqa markataki chhixllapxirisma ukata mä suti ajlliraksna ukjaxa kunjamsa amuyasisma. ¿Kuna sutsa uskuta? Ukata, jumawa taqi kunaniñapataki uñjañamaxa. Uka chaqt'ankirinakata jani armasimti. ¿Mayja jakawinakanipxiti? 
  13. ¿Uka markana kunjamsa jaqixa jakañataki irnaqañani? ¿Taqinitakiti irnaqañaxa utji? ¿Ukan qhawqhanisa jakapxi? ¿Mä markana kunanakati luraña ukanaka lurapxaspati taqi irnaqañankapxaspa ukjaxa? ¿Yaqha markanakaxa irnaqawinakatakixa askiti? 
  14. ¿Markamana kuna kasta antawinaksa utjpacha? ¿Kuna kasta yatiqaña, yatichawisa utji? Amtama jutiri jach'a jaqinakaxa kunjamati taqi kasta yatiqawi qatuqawayapxi ukjamaruwa amuyapxani. 
  15. ¿Kunatsa jani pachpa aru parlapxañapataki, yant'ta? ¿Mä markaru kuna walinaksa, jani walinaksa phisqha aru parlañaxa apaypacha? ¿Yuwanina uka phisqha arunakata parlasmati jani ukaxa yaqha arucha taqinina parlañapataki uñstayasma? ¿Kunjamsa jaqinakaru pachpa aru parlañapatakixa parlsna? ¿Akaxa wali askiti? ¿Nayra sarnaqawinakata uñt'tati aka suma sarañapataki? 
  16. Markamana nayra isinakapa parlasa uñicht'ayañani. ¿Kunurusa uskusipxi? 

Lurawinaka

  1. Yuwanisata mä chapara aruxa kunjamasa, uka sapxita. Jumasa qillqarakismawa, ukata yuwanisata ukjamaraki yaqha chapara arunakampi uñt'ayasma. Yuwanisata mä q'uchu web laphiru uskusma jat'ucha midir uñtata yaqhanakaru yatiyañataki. 
  2. Yuwanisata mayniriru jiskt'ana kunjamasa nayra pachaxa jupaxa jumjama maranikana ukja. ¿Jichhaxa kunjamasa jakawixa? ¿Kuna yatiqawinaksa chikayasma? ¿Jumaxa kunsa jani ukjamañapa munkasmanti? ¿Kunsa jumatakixa juk'ampi sumaru sarañapaxa? 
    • ¿Anatawinaka? 
    • ¿Isinaka? 
    • ¿Qhawqhanakasa? 
    • ¿Jallallt'awi? 
    • ¿K'anasiñanaka? 
    • ¿Kunjamasa tatanakaxa wawankapampi apasiñapa? 
    • ...Yaqha yatiñanaka chikayarakismawa.
  3. Taqi kasta anataña wawanaka lurañani mä kusisiwa jupanakampi lurañataki. Kunakasa achachilamana jakawipata jichha jakawimpi mayxt'atayna uka chikayañani. Kimsa yatiqawina taqi yatiyawinaka jiqhatawayta ukanaka jisk'a anataña wawanakampi yaqhanakaru uñjayañani. 
  4. ¿Markamana nayra phunchawinakapa utjiti? ¿Kunjamanakasa, kunatsa phunchapxi? ¿Mä jach'a uru utjiti? ¿Kunasa amtasi? ¿Askiti? ¿Uka urunakjama juk'ampi utjañapa munasmati jani ukaxa janicha? Aka jach'a yatiqawinkapki jupanakaru nayra phunchawinakama utjkana ukanaka parlasa uñicht'ayañani. Kidlink ukana Multi-Cultural Calendario jumana marpachana ayllumana kunati nayra pachanakatpacha lurasi uk uskuñani  
  5. Machaqa yatiqawi utaru yaqha markata yatiqiri puririti, mä jisk'a siwsawi qillqt'añani. Jumaxa chuymama manqhatpacha qillqt'añani kunati machaqa yatiqirixa janiwa jani walt'asiñapataki. 
  6. Kidlink MUSH ukana yaqha yatiqirinaka jumaru uñt'añapataki mä laphi web lurañani. Uka laphixa kunjamati munasma ukjamañapawa jumana utama, markama taqi ukanakaniñapawa. 
  7. Web mä laphi machaqa markasataki lurañani. ¿Internet ukana kunjamasa uñicht'ayaña munasma? Red uka marka lurkta jaqinakaru tumpt'aña mayismawa, ukata mä pankaru tumpt'irinakata jani ukaxa mä jat'uchsa amuyunakapa taqi ukanakata qillqañataki.
  8. Machaqa markamataki yaqha kasta isisiña lurañani, ukata web laphipana uñicht'ayañani aka jach'a yatiqawinkapki taqi jupanakaru apayañani. 
  9. ¿Markamataki yaqha aru uñstaytati? Jisk'a qutu arunakata mä panka lurañani ukata correo electro ukaru (e-mail) taqpacha jach'a ayllunkiri wawanakaru apayañani. 
  10. 'Alphabet Book' ukaru apayañatakixa mä jisk'a qutu arunakata sapa qillqataki jamuqanakampi lurañani ukata Kidlink "internaut" masinakamaru apayañani. Yaqha markanakana wawanakaparu Web laphipata apayañani. Aka uñjama, Alphabet Book tumpt'asaxa Japón, Brasil ukata EEUU markanakata yatiqirinakata jisk'a qutu arunakata panka luratanakapa uñjañani. 
  11. Jach'a yatiqawisana payiri yatiqawina kunjamti siski ukjama nayra sarnaqawisata mä phunchawi taqi kasta manq'anakata lurañani. 
  12. Kunjamasa machaqa "Taqpacha yuwanisaxa" akata, yaqhanakaru uñicht'ayañataki qillqt'añani.

--------------------------------------------------

Kidlink web jupana thaqaña: Nayrt'aña

Lecciones | Elefantes Azules | Acerca de nosotros | Ayuda | Contáctanos | Miembro? | Privacidad | Quiere ayudar? | Registrarse
Revisada por Epi Sepulveda- 29 de marzo 2005. Copyright ® 1990-2007 Kidlink - Todos los derechos reservados .
Aka la phix a  Maribel Villanueva y Reyna Condori  jaq ukipata Bolivia   marzo 2005.
Change languageGo to Who-am-I?. Art by Diana (9), girl, Romania  2004 <ArdeleanA>Go to My Future Job. Art by Luca, boy, Italy , 2003.Go to Making Our World Better. -- Art by Nastia (11), girl, Belarus 2004Go to KidArtGo to the start page for kids. Art by Nevena from Yugoslavia, 2003Go to start page for teachers. Art by Nevena. 10 years. Girl. Yugoslavia
http://www.kidlink.org
  Aka yatiqawixa Esperanza Sepúlveda ukana qillqatawa