Pachana qhiparu uñtasa
Wow... suma uñjasi! Uka pachpa isinakaxa mayjawa. ¿Jumaxa yuwanimana nayra jullipanitati? Yatiña utasaru mayninakampi llallasiñataki apañani. Pataka nayra pachanakanxa, yuwanisataki jakawipaxa kunjamapachansa, uka aka yatiqawina amuyt'aña yant'añani. Kawkiri achilasasa taykasana jani ukaxa awkisana thiyapana jakaskaki. Inasa jupaxa achilasaskchi. Inasa achila tiyusaskchi. ¿Juma jak'anti jakapxi? ¿Tumpt'iri sarasmati, jani ukaxa mä qillqata apaysnati? Mä qillqaña ukata mä rixririmpi katuñani... 
Aka yatiqawina, inasa achilanakasampi parlchiñani. Kunjamansa jakawipaxa jilkäna ikjaxa ukanakata jiskt'añani. 
 

Jiskt'anaka Aruskipañataki

  1. ¿Yuwanisana khithinakasa walja mara jakasipki? ¿Khawkjansa jakapxi? ¿Correo, e-mail, jani ukaxa  teléfono uksa tuqinakata jupanakampi parlasmati? Uka jaqinakata kunsa sapxitasma. ¿Kawkinsa yuripxatayna? ¿Kuna arunaksa parlapxi? 
  2. Jupanakaru jisk'apkäna ukjaxa kunjamansa utapaxa, uka jiskt'añani. Taqiniri uñicht'ayapxita. Kunjamansa nayra pachaxa jani yuwanisana khithisa amtaskchi ukjaxa, inasa kumunasana mä amtiri jiqhatsna. 
  3. ¿50-100 uka maranakana kumunamana qhawqha jaqisa jakäna? Mä ullaña utana irnaqiriru jani ukaxa juwanisarusa, aka yatiyawi jiqhatañataki yanapa mayiñani.  Países de acuerdo a su Población uka laphi yatiyawinaka jiqhatañataki tumpt'añani Kunjamasa aka uraqina uka markaxa jilaski, uka jiqhatañani. ¿1950 uka marata markasaxa kunjamaxisa? Pirámides de Población  uka laphi kunjamanisa 1997 ukata 2025, 2050 uka maraxa, uka yatiñataki tumpt'añani. 
  4. Kunjamansa 50 - 100 maranakana kumunasaxa uñjasina, uka jullinaka thaqhañani. ¿Jichhxa kunjamaxisa? ¿Uta tawqatanakaxa utjiti? ¿Mayxt'awinaka muntati? 
  5. ¿Pataka nayra pachanakanxa kumunasana, kuna sartawinakasa utjana? ¿Aka sartawinakaxa jakawisaruxa kunjamasa mayjt'ayawayi? ¿Markasana kawkiri sartawipasa aka uraqinpacha uñt'ata? 
  6. ¿Kumunasana kuna jani walinaksa sarawisaru mayjt'ayawayi? ¿Khithi sartawi p'iqinchirinakasa jani walt'awinakäna sartayawayi? ¿Markasana kunjamsa jaqinakaru suma jakañapataki yanapt'awayi? 
  7. Visita el tema KIDFORUM "Mis Pares" ukaru tumpt'añani, ukata markasana sartawi p'iqinchirinakana sutinakapa uskuñani. Phisqa arunawa uka uñicht'awinaka uñjañani. 
  8. ¿50 uka maranakäna, kuna kasta irnaqawinakasa utjäna? Yuwanisaru kunjamansa uka jiskt'añani. ¿Yuwanisaxa irnaqaña thaqhasipkäna ukjaxa, kuna jani uñt'ata irnaqañatakisa lurasipkäna? 
  9. Tayka awkisaru jani ukaxa achilasarusa jisk'apkäna ukjaxa kunjamansa yatiña utankañaxa uka jiskt'añani. ¿Yatiña utasata kunasa mayxa? ¿Kawkirisa juk'ampi munasma? 
  10. ¿Nayra pachanakanxa kawkiri phukhunakakisa utjäna? ¿Jani ukanakanxa, kunjamsa jakapxäna? ¿Jani ukanisaxa kunanaksa apnaqapxäna? 
  11. Tayka awkisaru, jani ukaxa achilanakasaru, kuna pachasa radio ukata televisión ukanakaxa uñstkäna uka jiskt'añani. ¿Jakawinakapaxa kunjamasa mayjt'awayi? ¿Jani aka luratanakampixa, kunjamasa jakapxäna? Online masinakasampi, kunjamati jiqhatasta uka llallasiñani. 
  12. ¿Jichhapanakaxa nayra isinakjamaskiti? ¿Ñik'uta k'anasiñanakaxa pachpaskiti? 
  13. ¿50 qhipa maranakäna jayllinakaxa kunjamasa mayjt'awayi? ¿Achilanakasaxa waynakapkäna ukjaxa kawkiri jayllinakasa jani utjkäna? 
  14. ¿50 qhipa maranakäna qullqixa, kunjamsa mayjt'awayi? ¿20 nayra maranakäna  qhawqha qullqinsa mä qillqata apayañatakixa? ¿Jichhaxa qhawqhasa? ¿25 nayra marankanxa mä t'ant'axa qhawqhansa? ¿Jichhurunakäna qhawqhasa? 
Yatiña Utana Lurawinaka
  1. Yuwanisata jayankiriru mä qillqa qillqt'añani. Kunanakasa aka maranakana kumunamana pasawayi uka qillqt'añani. Jakkayatana uka chaqt'anaka uñicht'ayaña yant'añani. 
  2. 1950 uka marata jichhakamaja kunjamasa jilawayi uka Países de acuerdo a su Población uka tuqina uñjañani. Aka jamuqata lup'iñani. ¿Mistunakaxa kunsa uñicht'ayi? ¿Markasaru kunjamasa akaxa jani walt'ayawayki? Uka jani walt'awinakata aruskipañani. 
  3. "Wasuru ukata jichhuru" uka sutimpi mä panka tawqata utanakana jullipa, phayañanaka taqi ukanaka uskuñataki lurañani. Isi uñicht'ayaña pankanakxa uskurakiñawa. Nayrapacha isinakaxa jichhjamapachati. Jani jullinaka utjchi ukjaxa jamuqanaka lurañani. 
  4. Aka pataka maranakana jani walt'awinakaxa kunatixa waña maranaka, uraqi unxtawinaka taqi ukanakata mä jat'ucha uñicht'ayañataki lurañani. 
  5. Kumunasana kunanakasa aka pataka maranakana sarawinakasata mayjt'awayi uka uñjañani. ¿Jutiri pataka maranakana kuna utjañapsa suytana? 
  6. Yuwanisana kunanakasa pasawayi ukata mä jat'ucharu uskuñataki lurañani. 
  7. Yurkta uka pachatpacha qullqinaka jiqhataña yant'añani. Qullqina qhipaparu kunasa jakawisana utjawayi uka qillqt'añani. Akaja yuriwisata, sarnaqaña yatiqañata, parlaña yatiqañata, yatiña utaru sarañata, bicicleta apnaqaña yatiqañata, atapañata, anatirinakaru apnaqañata, etc. taqi akanakawa uskutaspa. 
  8. Achilanakasaxa kawkinti qamapxana ukaru sarañataki mistuña wakichañani. Yatiña utasaru uka jullinaka llallasiñataki apañani. 
  9. Nayra pachanakaxa jaqinakaxa amparampikiwa parlapxana. Mä ch'ukurixa irnaqawi punkupana mä isi jamuqatawa utjäna. Jichhurunakana kuna kasta irnaqawinaksa ajllsna uka lup'iñani. Uka irnaqawinaka mä such'i jamuqaru uskuñani. 
  10. Yuwanisataki mä escudo de armas kunati paskäna taqi ukanakani lurañani. Escudo de armas ukata mä jisk'a qillqa kunsa saña muni uka uñicht'ayañataki qillqt'añani. 

--------------------------------------------------

Thaqhaña:Nayrt'aña

Taqi kutiyanaka thaqhaña (jat'uchanaka)
Yaqhipanakata yatiyawinaka jiqhattaña (¡Aka thaqhiritaki jat'uchatapxañapawa!)
Yanapt'anaka

Jaqhitiyi ¿khithitsa nayaxa? | Yatichirinakataki qillqata | Yatichirinakataki yatiqawinakaxa utxi |           ¿Khithitsa-Nayaxa? yatiqawiru yanapt'irinaka.

Aka yatiqawi thakhi irpirixa Patricia A. Weeg ukana luratawa.

Liz Exton jupawa aka laphina julli uskuwayi.

Aka laphixa  Liliana Barreiri jaqukipata Argentina, 10 de octubre de 1998. .
Aka laphixa Lely Núñez Coronel jupana imata, 27 de julio de 2002, machaqaptayata.

Taqi jiyinakapaxa waqaychatawa Copyright © 2003 Kidlink.